O budowaniu formy, pandach olbrzymich i rybiej matematyce – #007

O budowaniu formy, pandach olbrzymich i rybiej matematyce – #007

O budowaniu formy, pandach olbrzymich i rybiej matematyce – #007

W siódmym odcinku opowiem Wam, dlaczego nie należy zbyt forsownie ćwiczyć i po co katować się zimnymi prysznicami. A skoro o wodzie to zajrzymy do świata rybiej matematyki, przejrzymy także jakie szkody wyrządza naturze człowiek, ale także jak człowiek tę naturę stara się chronić. Będzie też dużo słodkich pand olbrzymich 🙂

A jeśli uznasz, że warto wspierać ten projekt to zapraszam do serwisu Patronite, każda dobrowolna wpłata od słuchaczy pozwoli mi na rozwój i doskonalenie tego podkastu, bardzo dziękuję za każde wsparcie!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem 🙂

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

David R. Clark, „Why You Don’t Need to Feel Sore After a Workout to Know if You’ve Exercised Enough”, https://www.sciencealert.com/why-you-don-t-need-to-feel-sore-a-workout-to-know-if-you-ve-exercised-enough

Hyldahl RD, Hubal MJ. Lengthening our perspective: morphological, cellular, and molecular responses to eccentric exercise. Muscle Nerve. 2014 Feb;49(2):155-70. doi: 10.1002/mus.24077. Epub 2013 Dec 3. PMID: 24030935. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24030935/

Matt Evans, „I took cold showers every day for a whole week, and I decided to keep going. Here’s why”, https://www.fitandwell.com/features/cold-showers

Buijze, G. A., Sierevelt, I. N., van der Heijden, B. C., Dijkgraaf, M. G., & Frings-Dresen, M. H. (2016). The Effect of Cold Showering on Health and Work: A Randomized Controlled Trial. PloS one, 11(9), e0161749. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0161749

Johannes Seiler, „Fish can do math, study finds”, https://www.thebrighterside.news/post/fish-can-do-math-study-finds

Schluessel, V., Kreuter, N., Gosemann, I.M. et al. Cichlids and stingrays can add and subtract ‘one’ in the number space from one to five. Sci Rep 12, 3894 (2022). https://doi.org/10.1038/s41598-022-07552-2

Mieke Leenders, „US Federal Program Killed 1.75 Million Animals in 2021 “to Protect Farmers and Public Health”, https://www.onegreenplanet.org/animalsandnature/us-federal-program-killed-1-75m-animals-in-2021-to-protect-farmers-and-public-health/

Animal and Plant Health Inspection Service, „Program Data Report G – 2021, Animals Dispersed / Killed or Euthanized / Removed or Destroyed / Freed or Relocated”, https://www.aphis.usda.gov/aphis/ourfocus/wildlifedamage/pdr/?file=PDR-G_Report&p=2021:INDEX:

Emilio Godoy, „New Seed Bank to Support Agriculture of the Future”, https://www.ipsnews.net/2022/03/new-seed-bank-support-agriculture-future/

Crop Trust, https://www.croptrust.org/

Christina Barron, „Giant pandas have been stars of the National Zoo for 50 years”, https://www.washingtonpost.com/kidspost/2022/04/04/giant-pandas-have-been-stars-national-zoo-50-years/

Pandas International, https://www.pandasinternational.org/

Transcript
Arkadiusz:

Dzieńdoberek, witam Was w siódmym odcinku podkastu Naukowo! Bardzo dziękuję za udostępnianie i polecanie tego podkastu Waszym znajomym, to bardzo pomaga w dotarciu do kolejnych słuchaczy, a jeśli możecie to proszę Was także o ocenianie audycji na platformach podkastowych czy YouTubie. Jeśli macie propozycję lub uwagi to zapraszam do podzielenia się nimi, w mediach społecznościowych Facebooku, Instagramie i Twitterze. A dziś zaczynamy od wysiłku.

Arkadiusz:

"Jak boli to rośnie", takie powiedzenie można często usłyszeć w kontekście zdobywania formy. Być może dlatego wielu z nas uważa, że po treningu trzeba czuć się obolałym, by wiedzieć, że wykonało się go porządnie. Naukowy termin opisujący ból po treningu to opóźniona bolesność mięśni. Zazwyczaj występuje po wykonaniu szczególnie forsownych ćwiczeń lub po ćwiczeniach, do których nie jesteśmy przyzwyczajeni, są to na przykład ruchy, podczas których mięśnie rozciągają się. Mniejsze mięśnie kończyn górnych (np. biceps i ramiona) mogą być bardziej podatne na ból, ponieważ nie są przyzwyczajone do nietypowych ruchów. Bolesność mięśni może wystąpić nawet kilka godzin po treningu, ale zwykle osiąga swój szczyt około dwóch dni później, w zależności od intensywności i ilości ćwiczeń. Jaka jest tego wszystkiego przyczyna? Istnieje kilka teorii, taki ból może brać się z uszkodzeń mechanicznych białek we włóknach mięśniowych, uszkodzeń błony lub tkanki łącznej otaczającej włókno mięśniowe, może to także być reakcja zapalna organizmu, powodująca dalszy rozpad białek mięśniowych i stymulująca niektóre nerwy, co wywołuje ból. Pewien stopień uszkodzeń mięśni spowodowanych ćwiczeniami jest prawdopodobnie niezbędny do budowy większych i silniejszych mięśni. I choć uszkodzenie mięśni w wyniku ćwiczeń może zmniejszyć ich sprawność po treningu (czasem nawet do dwóch tygodni), prawdopodobieństwo wystąpienia bólu w takim samym stopniu przy następnym ćwiczeniu jest już mniejsze i może to wyjaśniać, dlaczego osoby, które ćwiczą regularnie, nie doświadczają go tak często. Wykazano, że regularny trening siłowy, skupiający się na ćwiczeniach takich jak przysiady, martwy ciąg i wyciskanie na ławce, zmniejsza szkodliwy wpływ ćwiczeń na mięśnie po dziesięciu sesjach treningowych. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest prawdopodobnie wiele, ale w dużej mierze jest to związane z tym, że mięśnie lepiej chronią się przed uszkodzeniami. Trzeba też pamiętać, że jest to sprawa bardzo indywidualna - częstotliwość i stopień nasilenia bólu po ćwiczeniach zależy od danej osoby. U osób starszych mięśnie są mniej zdolne do regeneracji po intensywnych ćwiczeniach, a osoby o określonej budowie genetycznej są w stanie lepiej i szybciej zregenerować się po ćwiczeniach. Jeśli rozpoczynasz nowy program treningowy, a Twój pierwszy trening jest szczególnie intensywny lub długotrwały, dość trudno jest uniknąć bólu po ćwiczeniach. Równocześnie obolałość nie musi oznaczać, że sesja była dobrze wykonana i efektywna - oznacza to po prostu, że wykonujesz coś, do czego mięśnie nie są przyzwyczajone. Jeśli więc regularnie ćwiczysz i zauważysz, że nie czujesz się już tak bardzo obolały, możesz być pewien, że trening nadal przynosi efekty, a Twoje mięśnie po prostu lepiej radzą sobie z uszkodzeniami i szybciej odzyskują siły. Zamiast więc oceniać efektywność treningu na podstawie tego, jak bardzo jesteś obolały, spróbuj zamiast tego stopniowo zwiększać liczbę powtórzeń wykonywanych ćwiczeń lub podnoszony ciężar. Przeciążenie progresywne jest nie tylko skutecznym sposobem na budowanie mięśni i siły, ale może także zmniejszyć częstotliwość występowania bólu. Badania pokazują, że wystarczy nawet kilka tygodni regularnego stosowania progresywnego przeciążenia podczas treningów, by zaobserwować ten efekt. Takie odkrycia poszerzają naszą wiedzę na temat adaptacji mięśni szkieletowych, a w szczególności na temat ich regeneracji w następstwie urazu lub choroby co może się przekładać na postępy w leczeniu stanów zwyrodnieniowych mięśni. Istnieją również poszlaki wskazujące, że na zmniejszenie stanów zapalnych w organizmie mogą pomóc zimne prysznice. Mówi się, że taki orzeźwiający początek dnia pomaga ożywić metabolizm, spalając tłuszcz, że poprawia odporność, dodaje energii niczym kofeina, zmniejsza objawy niepokoju i depresji, a nawet sprawia, że skóra i włosy stają się miękkie. Wiele z tych twierdzeń to pogłoski rozpowszechniane przez internetowych guru fitnessu, a dowody na ich poparcie są bardzo słabe lub żadne. Jednak kilka z tych twierdzeń dotyczących zdrowia i kondycji jest popartych naukowo. Na przykład, według badań przeprowadzonych przez kilka holenderskich instytutów, osoby, które przez miesiąc codziennie brały zimny prysznic, były o 30% mniej narażone na zwolnienie lekarskie w pracy. Istnieją również coraz liczniejsze dowody na to, że osoby korzystające z zimowych kąpieli są bardziej odporne na niektóre choroby i infekcje. Plus dochodzi do tego pozytywny efekt psychologiczny w postaci przezwyciężania strachu gdy masz wejść pod lodowaty prysznic.

Arkadiusz:

Ok, dość tych forsownych ćwiczeń, odpoczniemy nieco choć zostaniemy w świecie wody, zadając pytanie: czy ryby potrafią liczyć? Najnowsze badanie przeprowadzone przez Uniwersytet w Bonn wykazało, że pielęgnice i płaszczki potrafią wykonywać proste dodawanie i odejmowanie w zakresie liczb od jednego do pięciu. Załóżmy, że na stole przed tobą leży kilka monet. Jeśli ich liczba jest niewielka, możesz od razu dokładnie określić, ile ich jest. Nie trzeba ich nawet liczyć - wystarczy jedno spojrzenie. Pielęgnice i płaszczki są pod tym względem zadziwiająco podobne do nas: potrafią precyzyjnie wykrywać małe ilości - i to prawdopodobnie bez liczenia. Na przykład można je wytrenować, aby niezawodnie odróżniały liczbę trzy od liczby cztery. Ale jak zapytać pielęgnicę o wynik "2+1" lub "5-1"? Naukowcy pokazali rybom zbiór figur geometrycznych - na przykład cztery kwadraty. Jeśli obiekty te były pokolorowane na niebiesko, oznaczało to "dodaj jeden". Z kolei kolor żółty oznaczał "odejmij jeden". Po pokazaniu oryginalnego bodźca (np. czterech kwadratów), zwierzętom pokazywano dwa nowe obrazki - jeden z pięcioma, a drugi z trzema kwadratami. Jeśli podpłynęły do właściwego obrazka otrzymywały nagrodę w postaci jedzenia. Jeśli podały błędną odpowiedź, odchodziły z pustymi płetwami. Z czasem sześć pielęgnic i cztery płaszczki pomyślnie ukończyły trening i nauczyły się kojarzyć kolor niebieski z powiększeniem o jeden ilości podanej na początku, a żółty z pomniejszeniem. Ale czy ryby potrafią zastosować tę wiedzę do nowych zadań? Czy rzeczywiście zrozumiały matematyczną zasadę kryjącą się za kolorami? Aby to sprawdzić, naukowcy celowo pominęli niektóre obliczenia podczas treningu 3+1 i 3-1. Po zakończeniu fazy uczenia się zwierzęta po raz pierwszy zobaczyły te dwa zadania. Ale nawet w tych testach znacznie częściej wybierały prawidłową odpowiedź. Osiągnięcie to zaskoczyło samych badaczy - zwłaszcza że w rzeczywistości zadania były jeszcze trudniejsze niż te opisane. Zwierzęta musiały rozpoznać liczbę przedstawionych obiektów i jednocześnie wywnioskować zasadę obliczeń na podstawie ich koloru, musiały zachować obie te informacje w pamięci roboczej, a potem zdecydować, który wynik jest prawidłowy. Ogólnie rzecz biorąc, jest to wyczyn wymagający złożonych umiejętności myślenia. Nie wiadomo, do czego rybom przydają się ich zdolności matematyczne. Jest to zaskakujące, ponieważ ryby nie mają kory mózgowej - części mózgu, która jest odpowiedzialna za złożone zadania poznawcze u ssaków. Co więcej, żaden z gatunków ryb nie jest znany z tego, że w warunkach naturalnych wymaga szczególnie dobrych zdolności matematycznych. Niektóre gatunki mogą zwracać uwagę na liczbę pasków u swoich partnerów seksualnych lub ilość jaj w jajowodzie, ale nie stwierdzono takich zachowań w przypadku pielęgnic czy płaszczek. Wydaje się prawdopodobne, że ryby, niezależnie od tego, czy istnieje bezpośrednia potrzeba biologiczna, czy nie, mogą rozwiązywać zadania numeryczne. Wyniki potwierdzają wcześniejsze ustalenia, że ryby posiadają wiele z tych samych zdolności poznawczych i w podobnym stopniu, co ptaki i ssaki. Nasuwa się pytanie, do jakich umiejętności mogą być zdolne ryby, jeśli zostanie im zadane "właściwe" pytanie, tzn. poproszone zostaną o rozwiązanie kwestii istotnej z ich biologicznego punktu widzenia. Wydaje się oczywiste, że ryby, ich zdolności poznawcze i status zwierząt zdolnych do odczuwania wymagają pilnej rewizji, zwłaszcza w świetle zagrożeń, z którymi ryby stykają się na co dzień, głównie ze strony człowieka.

Arkadiusz:ż jednostka ta w raporcie za:Arkadiusz:urydzy żelazem i cynkiem. Od:Arkadiusz:granicami Chin. Kiedy w lutym:Arkadiusz:

I to już wszystko w dzisiejszym odcinku, dziękując za Waszą uwagę polecam mój profil w serwisie Patronite www.patronite.pl/naukowo, gdzie możecie wspierać ten podkast także finansowo, za co bardzo serdecznie dziękuję. Do usłyszenia w sobotę, wszystkiego dobrego!

Post a comment:

Type at least 1 character to search
Słuchaj
Obserwuj
Twitter:

Czy przetworzony mocz zwiększy produkcję żywności, a sztuczna fotosynteza zmieni sposób uprawy roślin? Opowiem również jak kosmici nie skontaktowali się z ziemianami, czy żółwie są nieśmiertelne oraz o kolejnej konsekwencji zmian klimatycznych.
https://www.youtube.com/watch?v=mPVwLEAWiTk

Dlaczego ktoś miałby wstąpić do instytucji, która usuwa możliwość życia rodzinnego i wymaga od niego celibatu?
@tavitonst i @AJCMicheletti opowiadają o tym w artykule "#Celibat: jego zaskakujące zalety ewolucyjne – nowe #badania"
https://naukowo.net/2022/06/24/celibat-jego-zaskakujace-zalety-ewolucyjne-nowe-badania/
#nauka @PodkastNaukowo

Ile robaków jest w herbacie, gdzie już dziś brakuje wody, co się dzieje podczas niespodzianek i jak zrobić klej z jemioły.
Zapraszam na 29 odcinek @PodkastNaukowo
#naukowo #nauka #podkast #ciekawostki #informacje
https://www.youtube.com/watch?v=k7ZtIXxkF20