O miodzie, słuchaniu dotykiem, krwi i burzach słonecznych – #008

O miodzie, słuchaniu dotykiem, krwi i burzach słonecznych – #008

O miodzie, słuchaniu dotykiem, krwi i burzach słonecznych – #008

W ósmym odcinku opowiem o kolejnym niestandardowym zastosowaniu miodu, czy dotyk pomoże nam usłyszeć więcej oraz co wywnioskować można z badań krwi. Spróbujemy też się trochę odmłodzić i zmierzymy się z konsekwencjami burzowej pogody na Słońcu.

A jeśli uznasz, że warto wspierać ten projekt to zapraszam do serwisu Patronite, każda dobrowolna wpłata od słuchaczy pozwoli mi na rozwój i doskonalenie tego podkastu, bardzo dziękuję za każde wsparcie!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem 🙂

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Natalie Huet, „Honey could be used to make powerful computer chips and cut e-waste, researchers say”, https://www.euronews.com/next/2022/04/06/honey-could-be-used-to-make-powerful-computer-chips-and-cut-e-waste-researchers-say

Brandon Sueoka, Feng Zhao, „Memristive synaptic device based on a natural organic material—honey for spiking neural network in biodegradable neuromorphic systems”, https://iopscience.iop.org/article/10.1088/1361-6463/ac585b

Judy Siegel-Itzkovich, „Can the deaf and hard of hearing understand sound through touch?”, https://www.jpost.com/business-and-innovation/tech-and-start-ups/article-703477

Cieśla, K., Wolak, T., Lorens, A. et al. Effects of training and using an audio-tactile sensory substitution device on speech-in-noise understanding. Sci Rep 12, 3206 (2022). https://doi.org/10.1038/s41598-022-06855-8

Linda Geddes, „New blood test predicts risk of heart attack and stroke with twice previous accuracy”, https://www.theguardian.com/society/2022/apr/06/blood-test-predict-heart-attack-stroke-double-previous-accuracy

Stephen A. Williams, Rachel Ostroff, Michael A. Hinterberg, Josef Coresh, Christie M. Ballantyne, Kunihiro Matsushita, Christian E. Mueller, Joan Walter, Christian Jonasson, Rury R. Holman, Svati H. Shah, Naveed Sattar, Roy Taylor, Michael E. Lean, Shintaro Kato, Hiroaki Shimokawa, Yasuhiko Sakata, Kotaro Nochioka, Chirag R. Parikh, Steven G. Coca, Torbjørn Omland, Jessica Chadwick, David Astling, Yolanda Hagar, Natasha Kureshi, Kelsey Loupy, Clare Paterson, Jeremy Primus, Missy Simpson, Nelson P. Trujillo, Peter Ganz, „Stephen A. Williams, Rachel Ostroff, Michael A. Hinterberg, Josef Coresh, Christie M. Ballantyne, Kunihiro Matsushita, Christian E. Mueller, Joan Walter, Christian Jonasson, Rury R. Holman, Svati H. Shah, Naveed Sattar, Roy Taylor, Michael E. Lean, Shintaro Kato, Hiroaki Shimokawa, Yasuhiko Sakata, Kotaro Nochioka, Chirag R. Parikh, Steven G. Coca, Torbjørn Oml, Jessica Chadwick, David Astling, Yola Hagar, Natasha Kureshi, Kelsey Loupy, Clare Paterson, Jeremy Primus, Missy Simpson, Nelson P. Trujillo, Peter Ganz”, https://doi.org/10.1126/scitranslmed.abj9625

William Reay, „We found a genetic link between routine blood test results and mental health disorders”, https://theconversation.com/we-found-a-genetic-link-between-routine-blood-test-results-and-mental-health-disorders-180677

William R. Reay, Dylan J. Kiltschewskij, Michael P. Geaghan, Joshua R. Atkins, Vaughan J. Carr, Melissa J. Green, Murray J. Cairns, „Genetic estimates of correlation and causality between blood-based biomarkers and psychiatric disorders”, https://doi.org/10.1126/sciadv.abj8969

Nick Lavars, „”Time jump” anti-aging method gives specialized cells a 30-year refresh”, https://newatlas.com/science/time-jump-anti-aging-specialized-cells-30-years/

Nick Lavars, „Revolutions: The incredible potential of induced pluripotent stem cells”, https://newatlas.com/induced-pluripotent-stem-cells/58965/?itm_source=newatlas&itm_medium=article-body

Diljeet Gill, Aled Parry, Fátima Santos, Hanneke Okkenhaug, Christopher D Todd, Irene Hernando-Herraez, Thomas M Stubbs, Inês Milagre, Wolf Reik, „Multi-omic rejuvenation of human cells by maturation phase transient reprogramming”, https://doi.org/10.7554/eLife.71624

Michelle Starr, „Sunspot Activity on The Sun Is Seriously Exceeding Official Predictions”, https://www.sciencealert.com/the-sun-is-way-more-active-than-official-solar-weather-predictions

SPACE WEATHER PREDICTION CENTER, NATIONAL OCEANIC AND ATMOSPHERIC ADMINISTRATION, https://www.swpc.noaa.gov/products/solar-cycle-progression

Wikipedia, „Burza magnetyczna roku 1859”, https://pl.wikipedia.org/wiki/Burza_magnetyczna_roku_1859

Polska Agencja Prasowa, „Chmura plazmy ze Słońca zmierza w stronę Ziemi. Możliwa burza magnetyczna”, https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C1135646%2Cchmura-plazmy-ze-slonca-zmierza-w-strone-ziemi-mozliwa-burza?fbclid=IwAR01HoCMAknvWOJ7BNSLycn2x7v2oclLBa2aUr9_-y5x0MkfJqzIJzwbYFE

Transcript
Arkadiusz:

Dzień dobry! Witam Was serdecznie, dziś opowiem o kolejnym niestandardowym zastosowaniu miodu, czy dotyk pomoże nam usłyszeć więcej oraz co wywnioskować można z badań krwi. Spróbujemy też się trochę odmłodzić i zmierzymy się z konsekwencjami burzowej pogody na Słońcu. Wszystkie źródła użyte w tym odcinku znajdziecie w opisie, zajrzyjcie tam po więcej informacji. Ja nazywam się Arkadiusz Polak...

Arkadiusz:/:Arkadiusz:

A co zrobić, aby lepiej słyszeć głos nauki? Można ją dotknąć! Pandemia COVID19 nałożyła na nas obowiązek zachowania dystansu społecznego i noszenia masek zakrywających usta. Oba te obostrzenia ograniczają emisję dźwięków i uniemożliwiają czytanie z ruchu warg, niezbędne dla lepszego rozumienia mowy przez osoby z ubytkiem słuchu, które odbierają z otoczenia dźwięk o obniżonej jakości. Osoby zdrowe również używają czytania z ruchu warg w codziennej komunikacji twarzą w twarz i korzystają z niego szczególnie wtedy, gdy kontekst jest niejednoznaczny, np. gdy mają do czynienia z szybką mową, mową w języku innym niż ojczysty, hałasem w tle lub gdy wielu mówców mówi jednocześnie. Stwierdzono, że rozumienie mowy w hałasie, gdy obecne są wskazówki wizualne, w tym czytanie z ruchu warg i gesty obserwacyjne, poprawia się zarówno u osób zdrowych, jak i u pacjentów z ubytkiem słuchu. Co więcej, wielu użytkowników nowoczesnych aparatów słuchowych i implantów ślimakowych skarży się, że ich urządzenia nie są w stanie skutecznie kompensować ubytku słuchu, gdy są narażeni na niejednoznaczne sytuacje akustyczne. Wszystko to pokazuje, jak ważne jest opracowanie nowych urządzeń i metod szkoleniowych, które można wykorzystać do poprawy komunikacji. Zdrowi ludzie mają pięć zmysłów: słuch, mowę, wzrok, węch i dotyk. Wszystko, czego doświadczamy w życiu, jest wielozmysłowe, dlatego informacje przekazywane do mózgu są odbierane z kilku różnych źródeł. Jeśli jeden zmysł nie działa prawidłowo, można wyćwiczyć inny, aby go zastąpił. Wiadomo na przykład, że osoby niewidome zazwyczaj rozwijają ulepszony zmysł dotyku i słuchu, aby zrekompensować sobie brak wzroku. Ale czy osoby, które mają problemy z rozumieniem mowy i dźwięku, mogą zrekompensować swoją niepełnosprawność za pomocą dotyku? Psychologowie z Izraela opracowali specjalną technologię, która pomaga ludziom rozumieć mowę i dźwięk - a w przyszłości pozwoli im również wykrywać położenie - właśnie za pomocą dotyku. Słuch i dotyk mają pewne wspólne cechy, takie jak to, że oba wykorzystują mechanoreceptory do kodowania wibracji we wspólnym zakresie niskich częstotliwości od 50 Hz do 700 Hz. Sygnały dźwiękowe i wibracje są często odbierane łącznie, np. podczas dzwonienia i wibrowania telefonu komórkowego lub podczas jazdy samochodem. Naukowcy opracowali sensoryczne urządzenie zastępcze, nazwane SSD, które może przekazywać mowę jednocześnie za pomocą słuchu i wibracji na opuszkach palców. Wibracje odpowiadają niskim częstotliwościom wyodrębnionym z mowy. W eksperymencie 40 osób, które nie posługiwały się językiem angielskim i miały prawidłowy słuch, poproszono o powtórzenie zdań, które zostały zniekształcone, co symulowało słyszenie za pomocą implantu ślimakowego w hałaśliwym otoczeniu. W niektórych przypadkach do zdań dodawano wibracje na opuszkach palców odpowiadające niższym częstotliwościom mowy. Aby symulować te częstotliwości, badacze opracowali system, który przekształca dźwięk w wibracje. Urządzenia te umożliwiają zmianę danych otrzymywanych z jednego zmysłu na drugi, na przykład słuchu na dotyk lub wzroku na słuch. Naukowcy uważają, że mózg dorosłego człowieka może w stosunkowo prosty sposób nauczyć się wykorzystywać taką czy inną kombinację zmysłów, aby lepiej rozumieć sytuacje. Wskazują też, że nawet w wieku dorosłym, a więc długo po upływie etapu rozwoju, można wytrenować nowe połączenie między przetwarzaniem mowy a dotykiem, oraz że proces ten może być szybki i intuicyjny. Obecnie kolejna faza badań jest prowadzona z udziałem osób niedosłyszących i całkowicie głuchych. Na tym etapie urządzenie będzie indywidualnie dostosowana do każdego z uczestników jako połączenie dźwięku i wibracji lub samych wibracji przed wszczepieniem implantu ślimakowego w przypadku osób niesłyszących. Ma to na celu ustalenie czy uczestnicy rozumieją mowę za pomocą zmieniających się wibracji. Inżynierowie chcą też zminiaturyzować urządzenie tak, aby można było je nosić przy sobie i korzystać z niego na co dzień.

Arkadiusz:

Podobnym narzędziem, z którego korzystamy na co dzień i które jest z nami stale jest krew. Człowiek o przeciętnej masie ciała ma w sobie 5–6 litrów krwi, z racji różnicy w rozmiarach i masie ciała, mężczyźni mają przeciętnie około litra więcej krwi od kobiet, a u dzieci krew to około 1/10–1/9 wagi ciała. Czerwona zawiesina wewnątrz nas jest nieoceniona także w medycynie, pozwala na diagnozę wielu różnych schorzeń i niebezpiecznych dla nas stanów. Na podstawie charakterystycznych zmian w obrazie krwi można rozpoznać wiele chorób, a także określić ich zaawansowanie. Dlatego też krew jest najczęściej badanym laboratoryjnie płynem ustrojowym. Międzynarodowa grupa naukowców opracowała test krwi, który pozwala przewidzieć, czy dana osoba jest w grupie wysokiego ryzyka wystąpienia zawału serca, udaru mózgu, niewydolności serca lub śmierci z powodu jednego z tych schorzeń w ciągu najbliższych czterech lat. Wykorzystali uczenie maszynowe do przeanalizowania 5 000 białek w próbkach osocza krwi pobranych od 22 849 osób i zidentyfikowali sygnatury 27 białek. Po zweryfikowaniu wyników u ponad 11 000 osób okazało się, że ich model był mniej więcej dwukrotnie lepszy od istniejących wskaźników ryzyka, które wykorzystują wiek, płeć, rasę, historię choroby, poziom cholesterolu i ciśnienie krwi do oceny prawdopodobieństwa wystąpienia schorzeń sercowo-naczyniowych. Podczas gdy testy genetyczne mogą dać wyobrażenie o ryzyku wystąpienia pewnych chorób, analiza białek może dać dokładniejszy obraz tego, co w danym momencie robią narządy, tkanki i komórki danej osoby. Co ważne, nowy test może również dokładnie ocenić ryzyko u osób, które w przeszłości przeszły zawał serca lub udar mózgu, lub cierpią na dodatkowe choroby i przyjmują leki zmniejszające ryzyko. Dzięki niemu lekarze będą mogli określić, czy stosowane przez pacjentów leki działają, czy też potrzebują oni dodatkowych leków, aby zmniejszyć indywidualne ryzyko. Test może być również wykorzystany do przyspieszenia opracowywania nowych leków na choroby układu krążenia, ponieważ umożliwia szybszą ocenę skuteczności podczas badań klinicznych, zamiast czekać miesiące lub lata na poprawę lub pogorszenie stanu zdrowia pacjentów. Od dawna istnieje też zainteresowanie badaniem związku między biomarkerami krwi a zaburzeniami psychicznymi, mimo że taki związek jest trudny do ustalenia. Ludzie często uważają, że zdrowie psychiczne jest oddzielone od zdrowia reszty ciała. Jest to dalekie od prawdy: istnieją wyraźne dowody na to, że wiele substancji biochemicznych związanych z takimi chorobami, jak cukrzyca i choroby autoimmunologiczne, ma bezpośredni wpływ na funkcjonowanie naszego mózgu. W wielu badaniach starano się poznać tę kwestię, skupiając się na substancjach zwanych biomarkerami, które można łatwo zmierzyć we krwi. Biomarker to po prostu coś w organizmie, co jest oznaką określonej choroby lub procesu. Biomarkery są często związane z badaniami krwi zlecanymi przez lekarza, takimi jak stężenie cholesterolu, cukru we krwi lub enzymów wątrobowych. Zaburzenia zdrowia psychicznego, w tym depresja, schizofrenia i anoreksja, wykazują związek z markerami biologicznymi wykrywanymi w rutynowych badaniach krwi – wynika to z nowego badania genetycznych, biochemicznych i psychiatrycznych danych pochodzących od prawie miliona osób. Zarówno choroby psychiczne, jak i biomarkery krwi są tym, co genetycy nazywają "cechami złożonymi". W przypadku cech złożonych zaangażowanych jest wiele genów, a swój udział ma także środowisko w jakim żyjemy. Powszechna dostępność danych genetycznych pozwoliła na zbadanie, w jaki sposób ogromna liczba drobnych zmian w sekwencji DNA wiąże się z ryzykiem wystąpienia chorób psychicznych. Te same warianty można następnie powiązać z mierzonym poziomem biomarkera we krwi. Na przykład, w badaniu stwierdzono związek genetyczny między liczbą białych krwinek a depresją. Może to oznaczać, że jakiś proces w naszym organizmie wpływa zarówno na depresję, jak i na liczbę białych krwinek. Jeśli udałoby się ustalić, na czym polega ten wspólny proces, można by lepiej zrozumieć przyczyny depresji i podjąć odpowiednie leczenie. Trzeba jednak zastrzec, że badanie nie mówi, czy biomarkery krwi są zaangażowane w to, co powoduje choroby psychiczne. Aby odróżnić korelację od związku przyczynowego w medycynie należy przeprowadzić badania kliniczne, w których pacjenci losowo otrzymują leczenie lub placebo.

Arkadiusz:rzez japońskich naukowców w:Arkadiusz:simum zaplanowanego na lipiec:Arkadiusz:

Mam nadzieję, że Słońce pozwoli mi nagrać dla Was kolejny odcinek, w najbliższą środę, na który już dziś zapraszam. Jeśli chcielibyście wspierać moją działalność to zapraszam do serwisu Patronite www.patronite.pl/naukowo, za wszystkie wpłaty ogromny ukłon, pozwolą one na działalność tego podkastu. Dziękuję Wam za uwagę i do usłyszenia!

Post a comment:

Type at least 1 character to search
Słuchaj
Obserwuj
Twitter:

Czy przetworzony mocz zwiększy produkcję żywności, a sztuczna fotosynteza zmieni sposób uprawy roślin? Opowiem również jak kosmici nie skontaktowali się z ziemianami, czy żółwie są nieśmiertelne oraz o kolejnej konsekwencji zmian klimatycznych.
https://www.youtube.com/watch?v=mPVwLEAWiTk

Dlaczego ktoś miałby wstąpić do instytucji, która usuwa możliwość życia rodzinnego i wymaga od niego celibatu?
@tavitonst i @AJCMicheletti opowiadają o tym w artykule "#Celibat: jego zaskakujące zalety ewolucyjne – nowe #badania"
https://naukowo.net/2022/06/24/celibat-jego-zaskakujace-zalety-ewolucyjne-nowe-badania/
#nauka @PodkastNaukowo

Ile robaków jest w herbacie, gdzie już dziś brakuje wody, co się dzieje podczas niespodzianek i jak zrobić klej z jemioły.
Zapraszam na 29 odcinek @PodkastNaukowo
#naukowo #nauka #podkast #ciekawostki #informacje
https://www.youtube.com/watch?v=k7ZtIXxkF20